r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Deprem türleri ve kaynak notundaki dağılış

Coğrafya kaynak s. 54. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 054

Konu anlatımı

Doğal afetler: tektonik ve çöküntü depremler

Coğrafya s. 054

DOĞAL AFETLER 1) Deprem: Yer kabuğunun tam olarak oturmamış kırık yerlerinin yerinden oynamasıyla oluşan titreşim hareketlerine denir [kaynak tanımı]. a) Tektonik Depremler: Fay hatları üzerinde meydana gelen titreşimlerle oluşan depremlerdir. Ülkemizde yaygın şekilde görülür. Harita üzerinde KAF, BAF ve DAF etiketleri vardır. Basılı harita lejandı: En büyük yer ivmesi (g); düşük tehlike–yüksek tehlike, 0,0; 0,1; 0,2; 0,3; 0,4; 0,5. 50 yılda aşılma olasılığı %10 (tekrarlanma periyodu 475 yıl). Riskin düşük olduğu yerler [kaynak başlığı]: Yıldız Dağları–Ergene; Tuz Gölü–Mersin arası; Sinop; Güneydoğu Anadolu'nun güneyi; Batı Karadeniz; Doğu Karadeniz. b) Çöküntü Depremler: Kolay eriyebilen taşların bulunduğu yerlerde oluşan yeraltı mağaralarının çökmesiyle oluşur. Akdeniz Bölgesi; Yozgat; Çankırı; Sivas.

Kavram kartları

KAVRAM 01Tektonik depremAçıklamayı oku +

Fay hattındaki hareketlerle ilişkilendirilir; kaynak Türkiye'de yaygın olduğunu belirtir.

Coğrafya s. 054
KAVRAM 02Çöküntü depremiAçıklamayı oku +

Çözünebilen kayaçlardaki yeraltı boşluklarının çökmesine bağlanır.

Coğrafya s. 054
KAVRAM 03Yer ivmesiAçıklamayı oku +

Basılı haritanın lejandında g birimiyle gösterilen büyüklüktür; riskle aynı kavram değildir.

Coğrafya s. 054

Karşılaştırma tabloları

Depremin oluşum mekanizması · s.54
TürKaynakta mekanizmaVerilen örnek alanlar
TektonikFay hareketiTürkiye'de yaygın
ÇöküntüYeraltı mağarasının çökmesiAkdeniz, Yozgat, Çankırı, Sivas
Coğrafya s. 054
4 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

'Tam olarak oturmamış kırık yerleri' deprem tanımı bilimsel açıdan aşırı basitleştirilmiş; güncel jeoloji kaynağıyla kontrol edilmeli.

Coğrafya s. 054

cog-kontrol-143 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Harita deprem tehlikesi/yer ivmesi gösterirken yazıda 'risk' deniyor. Tehlike ile maruziyet/kırılganlık içeren risk birbirine eşit değildir.

Coğrafya s. 054

cog-kontrol-144 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Düşük risk yerleri listesi özellikle Batı/Doğu Karadeniz ve Tuz Gölü–Mersin genellemeleri bakımından sorgulanmalı; yapı güvenliği veya yerel afet kararı için kullanılamaz.

Coğrafya s. 054

cog-kontrol-145 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

KAF/BAF/DAF harita etiketleri güncel ve hassas fay geometrisi değildir; basılı renk haritası ve listeler bağımsız resmî doğrulamadan geçmedi.

Coğrafya s. 054

cog-kontrol-146 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller