r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Büyükbaş, küçükbaş, arıcılık ve tavukçuluk

Coğrafya kaynak s. 83, 84, 85. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 083 Coğrafya s. 084 Coğrafya s. 085

Konu anlatımı

Hayvancılığın geliştirilmesi ve sığır yetiştiriciliği

Coğrafya s. 083

Türkiye'de Hayvancılık Türkiye'de yer şekilleri ve iklim çeşitliliği farklı türlerde hayvancılık faaliyetinin yapılmasına imkân sağlamıştır. Hayvancılığın Geliştirilmesi İçin Alınacak Önlemler Ahır hayvancılığının geliştirilmesi; yem bitkisi ekiminin yaygınlaştırılması; yem sanayisinin geliştirilmesi; erken kesimin engellenmesi; hayvan soylarının ıslah edilmesi; meraların ıslah edilmesi; düşük faizli kredilerle üreticinin teşvik edilmesi; pazarlama olanaklarının geliştirilmesi. Not: Meraların yaygınlaştırılması, hayvan sayılarının artırılması, hayvancılıkla uğraşan insan sayısının artırılması önlem değildir. 2024 TÜK verilerine göre [kurum kısaltması kaynakta bu biçimde]: Sığır (İnek) Harita ve sıralama: 1. Konya, 2. İzmir, 3. Erzurum, 4. Ankara, 5. Kars. Mera hayvancılığı: Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olarak yapılır. İklimsel koşullardan etkilenir. Verim düşük. Üretimde dalgalanmalar olur. Ahır hayvancılığı: Marmara ve Ege bölgelerinde yaygındır. Verim yüksektir. İntansif yöntemler kullanılır. Şeker pancarı ve ayçiçeğinin küspesinden hayvan yemi elde edilmesi sebebiyle bu ürünlerin yetişme alanları çevresinde gelişme göstermiştir.

Manda, koyun ve tiftik keçisi

Coğrafya s. 084

Manda Sulak alanları seven, bataklık alanlarda en iyi yetişen türdür. Büyükbaş hayvanlar içerisinde en yüksek süt verimine sahip. Samsun, Diyarbakır, İstanbul en önemli üretim yöreleridir. Harita/sıralama: 1. Samsun, 2. Diyarbakır, 3. İstanbul, 4. Kayseri, 5. Bitlis. Koyun Türkiye'de en çok beslenen hayvan türü. Sayıca en çok beslenen hayvandır. Koyun sayısında en önemli bölge Doğu Anadolu; sonra İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gelir. Et ve süt üretiminde ikinci sıradadır. Harita/sıralama: 1. Van, 2. Konya, 3. Şanlıurfa, 4. Diyarbakır, 5. Ankara. Tiftik Keçisi Ankara keçisi olarak bilinir. Ankara çevresinin endemik hayvan türüdür. Temelde yünü için beslenir. Ankara il birincisi olmakla birlikte Siirt çevresinde yoğun beslenir. Harita/sıralama: 1. Ankara, 2. Siirt, 3. Mardin, 4. Eskişehir, 5. Bolu.

Kıl keçisi, arıcılık ve tavuk yetiştiriciliği

Coğrafya s. 085

Kıl Keçisi Engebeli, dağlık arazilerde rahatlıkla yaşayabilen bir tür. Maki sürgünleriyle beslendiği için en fazla Toroslar kuşağında bulunur. Bölge olarak Akdeniz birinci sıradadır. Ormanlık alanlara zararı olduğu için yetiştirilme alanları kısıtlanmıştır. Harita/sıralama: 1. Mersin, 2. Antalya, 3. Siirt, 4. Şırnak, 5. Adana. Bal Üretimi - Arıcılık Bitki örtüsünün çeşitli olmasından dolayı ülkemizde geniş alanlarda yapılmaktadır. Gezici arıcılık şeklinde yapıldığı için verim yüksektir. Doğu Karadeniz, Toroslar ve Menteşe yöresinde üretim fazladır. Kroki notu: Dağlık alanlarda. Harita/sıralama: 1. Ordu, 2. Adana, 3. Muğla, 4. Sivas, 5. Siirt. Tavuk Büyükşehirler çevresinde et ihtiyacını karşılamak için yapay olarak kurulmuştur. Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz'de yaygınlaşmıştır. Harita/sıralama: 1. Manisa, 2. Balıkesir, 3. Bolu, 4. Sakarya, 5. Mersin.

Kavram kartları

KAVRAM 01Mera hayvancılığıAçıklamayı oku +

Kaynakta Doğu Anadolu-Karadeniz, iklim etkisi ve üretim dalgalanmasıyla açıklanır.

Coğrafya s. 083
KAVRAM 02Ahır hayvancılığıAçıklamayı oku +

Marmara-Ege, intansif yöntemler ve yüksek verimle ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 083
KAVRAM 03KüspeAçıklamayı oku +

Şeker pancarı ve ayçiçeğinden elde edilen hayvan yemi bağlantısı kaynakta vurgulanır.

Coğrafya s. 083
KAVRAM 04Hayvancılıkta ıslahAçıklamayı oku +

Hayvan soylarının ve meraların iyileştirilmesi geliştirme önlemleri arasında sayılır.

Coğrafya s. 083
KAVRAM 05MandaAçıklamayı oku +

Sulak/bataklık alanlarla ilişkilendirilir; Samsun-Diyarbakır-İstanbul kaynak örnekleridir.

Coğrafya s. 084
KAVRAM 06KoyunAçıklamayı oku +

Kaynak sayıca yaygın besicilik ve Doğu Anadolu-İç Anadolu-Güneydoğu Anadolu dizisini vurgular.

Coğrafya s. 084
KAVRAM 07Tiftik keçisiAçıklamayı oku +

Ankara keçisi adıyla, yünü için beslenmesi ve Ankara-Siirt örnekleriyle anlatılır.

Coğrafya s. 084
KAVRAM 08Kıl keçisiAçıklamayı oku +

Dağlık-engebeli arazi, maki sürgünleri ve Toroslar kuşağıyla ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 085
KAVRAM 09Gezici arıcılıkAçıklamayı oku +

Kaynak geniş bitki örtüsü çeşitliliğinden yararlanma ve yüksek verimle ilişkilendirir.

Coğrafya s. 085
KAVRAM 10Arıcılık alanlarıAçıklamayı oku +

Doğu Karadeniz, Toroslar, Menteşe ve dağlık alanlar kaynak örnekleridir.

Coğrafya s. 085
KAVRAM 11Tavuk yetiştiriciliğiAçıklamayı oku +

Büyükşehirlerin et talebi; Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz ile açıklanır.

Coğrafya s. 085

Karşılaştırma tabloları

Mera ve ahır hayvancılığı · s.83
ÖzellikMeraAhır
Kaynak bölge örnekleriDoğu Anadolu, KaradenizMarmara, Ege
İklim etkisiBelirgin; üretimde dalgalanmaİntansif yöntemler vurgulanır
Kaynak verim nitelemesiDüşükYüksek
Coğrafya s. 083
Hayvan türleri ve kaynak yer örnekleri · s.84
TürÖzellikKaynak sıralamasındaki ilk üç
MandaSulak alan; süt niteliği kontrol edilmeliSamsun, Diyarbakır, İstanbul
KoyunSayıca yaygın; bölgesel küçükbaş notuVan, Konya, Şanlıurfa
Tiftik keçisiYünü için; Ankara keçisiAnkara, Siirt, Mardin
Coğrafya s. 084
Hayvancılık faaliyetlerini etkileyen kaynak etmenleri · s.85
FaaliyetKaynakta öne çıkan etmen
Kıl keçisiDağlık engebe, maki; Toroslar
ArıcılıkBitki çeşitliliği, gezicilik; dağlık alanlar
TavukBüyükşehirlerin et talebi; pazara yakınlık
Coğrafya s. 085

Grafik ve şemalar

Sayısal grafikler yalnız kaynakta açıkça yazılı değerlere dayanır. Diğer çizimler kavramsal şemalardır.

Kaynakta verilen 2024 sığır il sıralaması
Kaynakta verilen 2024 sığır il sıralaması1 Konya; 2 İzmir; 3 Erzurum; 4 Ankara; 5 Kars. Sayısal ölçüm içermeyen kavramsal şema.1 Konya2 İzmir3 Erzurum4 Ankara5 Kars

Kaynakta yalnız sıra var; hayvan sayısı veya tonaj yok. Kurum kısaltması 'TÜK' ve istatistik kapsamı doğrulama bekler.

Coğrafya s. 083
11 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Kaynak '2024 TÜK verileri' yazıyor; kurum adı kısaltması bozuk olabilir. Verinin hayvan sayısı/süt/et üretimi kapsamı açıklanmamış; güncel kesin sıralama değildir.

Coğrafya s. 083

cog-kontrol-235 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

'Meraların yaygınlaştırılması ... önlem değildir' notu, meranın ıslahıyla alan artışını ayırmak için yazılmış olabilir; amaç ve koşul tahminle tamamlanmadı.

Coğrafya s. 083

cog-kontrol-236 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Mera hayvancılığında düşük verim ve ahır hayvancılığında yüksek verim kaynak karşılaştırmasıdır; ırk, bakım ve koşul farkları açıklanmıyor.

Coğrafya s. 083

cog-kontrol-237 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Mandanın 'en yüksek süt verimine sahip' ifadesi süt miktarı ile yağ/kaliteyi karıştırıyor olabilir; kaynakta düzeltme yapılmadan kontrol için korundu.

Coğrafya s. 084

cog-kontrol-238 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Koyunda 'en çok beslenen hayvan türü' ifadesinin büyükbaş/küçükbaş/kanatlı kapsamı ve et-süt ikinci sırada notunun ölçütü belirtilmiyor.

Coğrafya s. 084

cog-kontrol-239 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Tiftik keçisinin 'Ankara çevresinin endemik hayvan türü' nitelemesi evcil ırk ile doğal endemik tür ayrımı açısından doğrulanmalı.

Coğrafya s. 084

cog-kontrol-240 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

İl/bölge sıralamaları sayfa83'teki 2024 başlığını izliyor; bu sayfada ayrı yıl ve ölçüt yok, güncel veri olarak kullanılmaz.

Coğrafya s. 084

cog-kontrol-241 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Kıl keçisi yetiştirme alanlarının kısıtlanması güncel hukuk/politika olarak doğrulanmadı; notun tarihine ve uygulama kapsamına bağlıdır.

Coğrafya s. 085

cog-kontrol-242 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Arıcılıkta geziciliğin yüksek verimi zorunlu kıldığı genellemesi; iklim, bitki ve bakım koşullarıyla kontrol edilmeli.

Coğrafya s. 085

cog-kontrol-243 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Bal ve tavuk sıralamaları için bu sayfada yıl/istatistik kapsamı belirtilmiyor; s.83'teki 2024 başlığıyla tarihsel not olarak değerlendirilir.

Coğrafya s. 085

cog-kontrol-244 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Tavukta 'yapay olarak kurulmuştur' ifadesi işletme/pazar konumunu özetliyor; kapsamı açıklanmamış.

Coğrafya s. 085

cog-kontrol-245 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller