Konu anlatımı
Dalga–akıntı şekilleri ve kıyı tipleri
Türkiye'de dalga ve akıntıların oluşturduğu şekiller: Aşındırma şekilleri: Falez: Dağların denize paralel ve kıyının hemen gerisinde uzandığı kıyılarda dalgaların dik yamaçlar oluşturmaları ile meydana gelir. Doğu Karadeniz, Batı Karadeniz, Antalya. Aşınım düzlüğü: Falezlerdeki aşınmanın devam etmesi sonucu falezler ana karaya doğru geriler ve kıyıda düzlükler oluşur. Bu düzlüklere denir. Biriktirme şekilleri: Kumsallar: Ölüdeniz örneği yan okla yazılmış. Kıyı oku: Dalga ve akıntıların taşıdıkları malzemeyi kıyının hemen önünde setler hâlinde yığmasıyla kıyı setleri oluşur. Lagün (kıyı set gölü): Kıyı oklarının gelişerek bir koyun ağzını kapatmasıyla oluşan göllere denir. Tombolo: Kıyı oklarının gelişerek açıktaki bir adayı karaya bağlamasıyla oluşan şekiller. Kapıdağ Yarımadası–Sinop. Türkiye'de kıyı tipleri haritası: Kuzey kıyılarda boyuna; Ege kıyılarında enine; kuzeybatı ve güneybatıda ria; güneybatıda Dalmaçya; Akdeniz'in bir kesiminde kanallı; kuzeybatıda limanlı. Fiyord–skyer, watt ülkemizde görülmez. Boyuna kıyı tipi: Dağlar denize paralel. Hinterlant, kıta sahanlığı dar. Koy, körfez, delta az. Falezler yaygın. Enine kıyı tipi: Dağlar denize dik. Hinterlant, kıta sahanlığı geniş. Koy, körfez, delta çok. Ulaşım kolay. Ria kıyı tipi: Eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşur. İstanbul–Çanakkale Boğazları–Muğla. Dalmaçya kıyı tipi: Dağların denize paralel uzandığı, kıyıya paralel adaların oluştuğu kıyı tipi. Kanallı kıyı tipi: Karstik arazilerin sular altında kalmasıyla oluşur. Limanlı kıyı tipi: Geniş vadilerin sular altında kalması ve bunların önünün koy setleriyle kapanmasıyla [kaynak cümlesi bu şekilde sonlanır].