r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Tarım yöntemleri, üretim etmenleri ve destekler

Coğrafya kaynak s. 70, 71. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 070 Coğrafya s. 071

Konu anlatımı

Türkiye'de tarım: yöntemler ve üretimi etkileyen faktörler

Coğrafya s. 070

Türkiye'de Tarım Tarım Tipleri a) Ekstansif tarım: Tarımda ilkel tarım yapılır. Makine kullanımı az, insan ve hayvan gücüne duyulan ihtiyaç fazladır. Verim düşük; iklim şartlarından çok etkilenme söz konusudur. Tarımsal üretimde yıldan yıla dalgalanmalar görülür. b) İntansif tarım: Modern tarım yapılır. Makine kullanımı yaygın. İnsan ve hayvan gücüne duyulan ihtiyaç azdır. Dar ekim alanlarından fazla verim elde edilir. Tarımsal verim ve kalite yüksek; iklim şartlarından etkilenme azdır. Tarımsal üretimde yıldan yıla dalgalanmalar az olur. Nadas tarımı: Toprağın 1 yıl boş bırakılması yöntemidir. Erozyona neden olur. En çok İç Anadolu. GAP ve KOP ile azaldı. Nöbetleşe tarım: Her yıl farklı ürün ekilmesidir. Nadası ve erozyonu azaltır. Baklagiller, tahıllar, yumru kökler. Tarımı Etkileyen Faktörler Sulama: Tarımın gelişmesinde en önemli faktör. Yağışların az olduğu İç Anadolu Bölgesi'nde ve buharlaşmanın şiddetli yaşandığı Güneydoğu Anadolu'da sulamaya ihtiyaç duyulur. Tarımsal üretim artar, verim artar, nadasa bırakma azalır. İklim koşullarına bağlılık azalır. GAP, KOP önemli sulama projeleridir. GAP altındaki ürün örnekleri: Pamuk, ayçiçeği, mısır, pirinç. KOP altındaki ürün örnekleri: Şeker pancarı, ayçiçeği, mısır, pirinç, sebzeler. Gübreleme: Bitkilerin topraktaki besin maddelerini tüketmesi sebebiyle toprağın kendini yenilemesi için gübreleme yapılır. Tohum ıslahı: Tohumun daha verimli olacak şekilde iyileştirilmesidir. Tarım ürünü çeşitliliği artar.

Tarımsal destekler ve başlıca ürün grupları

Coğrafya s. 071

Toprak bakımı: Toprağın sürülmesi ve dinlendirilmesi; yabancı otlardan, taşlardan arındırılması; erozyon önleme çalışmalarının yapılması. Makineleşme: Tarıma ayrılan alanlar artar. Tarım ürünlerinin üretim miktarı artar. İnsan ve hayvan gücüne duyulan ihtiyaç azalır. Verim artar. Pazarlama: Üretilen ürünlerin iyi bir fiyata satılması. Tarımı Destekleyen Kuruluşlar ÇAYKUR: Çay üretimini destekler. ÇUKOBİRLİK: Çukurova'da yetişen tarım ürünlerini alır ve üreticiyi destekler. TARİŞ: Ege'deki tarım ürünlerini alır ve üreticiyi destekler. FİSKOBİRLİK: Fındık üretimini destekler. PANKOBİRLİK: Şeker pancarı üretimini destekler. Ziraat Bankası: Üreticiye kredi sağlar. TMO: Çiftçiye destek verir. Başlıca Tarım Ürünleri şeması Tahıllar: Buğday, arpa, mısır, yulaf, çavdar. Baklagiller: Nohut, mercimek, fasulye. Yumru bitkiler: Patates, soğan. Yağ bitkileri: Ayçiçeği, mısır, soya fasulyesi, kanola, yer fıstığı, zeytin. Sanayi bitkileri: Pamuk, tütün, şeker pancarı, keten, çay, haşhaş, gül, kenevir, anason. Meyveler: İncir, muz, kayısı, üzüm, turunçgil, fındık, A. fıstığı [kaynak kısaltması].

Kavram kartları

KAVRAM 01Ekstansif tarımAçıklamayı oku +

Makine kullanımı az, insan-hayvan gücü gereksinimi ve iklim bağımlılığı yüksek; verim düşüktür.

Coğrafya s. 070
KAVRAM 02İntansif tarımAçıklamayı oku +

Modern araçlarla dar alandan yüksek verim ve kalite alma; üretim dalgalanması daha azdır.

Coğrafya s. 070
KAVRAM 03NadasAçıklamayı oku +

Kaynakta toprağı bir yıl boş bırakma olarak açıklanır; İç Anadolu ile ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 070
KAVRAM 04Nöbetleşe tarımAçıklamayı oku +

Her yıl farklı ürün ekerek nadası ve erozyonu azaltma yöntemidir.

Coğrafya s. 070
KAVRAM 05Tohum ıslahıAçıklamayı oku +

Tohumun daha verimli olacak şekilde iyileştirilmesidir.

Coğrafya s. 070
KAVRAM 06Toprak bakımıAçıklamayı oku +

Sürme, dinlendirme, yabancı ot/taşlardan arındırma ve erozyon önleme çalışmalarını içerir.

Coğrafya s. 071
KAVRAM 07MakineleşmeAçıklamayı oku +

Kaynakta üretim/verim artışı ve insan-hayvan gücü gereksiniminin azalmasıyla ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 071
KAVRAM 08PazarlamaAçıklamayı oku +

Üretilen ürünlerin iyi bir fiyata satılması olarak açıklanır.

Coğrafya s. 071
KAVRAM 09TahıllarAçıklamayı oku +

Buğday, arpa, mısır, yulaf ve çavdar kaynak listesinde yer alır.

Coğrafya s. 071
KAVRAM 10BaklagillerAçıklamayı oku +

Nohut, mercimek ve fasulye örnekleri verilmiştir.

Coğrafya s. 071

Karşılaştırma tabloları

Ekstansif ve intansif tarım · s.70
ÖzellikEkstansifİntansif
Makine kullanımıAzYaygın
İnsan-hayvan gücü ihtiyacıFazlaAz
VerimDüşükYüksek
İklim bağımlılığıYüksekDaha az
Yıllık dalgalanmaFazlaAz
Coğrafya s. 070
Tarımsal destek kuruluşları · s.71
KuruluşKaynakta ilişkilendirilen ürün/görev
ÇAYKURÇay
ÇUKOBİRLİKÇukurova tarım ürünleri
TARİŞEge tarım ürünleri
FİSKOBİRLİKFındık
PANKOBİRLİKŞeker pancarı
Ziraat BankasıÜretici kredisi
TMOÇiftçi desteği
Coğrafya s. 071

Grafik ve şemalar

Sayısal grafikler yalnız kaynakta açıkça yazılı değerlere dayanır. Diğer çizimler kavramsal şemalardır.

Başlıca tarım ürünü grupları
Başlıca tarım ürünü gruplarıTahıllar; Baklagiller; Yumru bitkiler; Yağ bitkileri; Sanayi bitkileri; Meyveler. Sayısal ölçüm içermeyen kavramsal şema.TahıllarBaklagillerYumru bitkilerYağ bitkileriSanayi bitkileriMeyveler

Kaynakta ürünlerin altı gruba ayrıldığı kavram şeması; nicel miktar verilmez.

Coğrafya s. 071
6 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

GAP/KOP altında yazılan ürünlerin mevcut üretim, artış veya sulamayla yetiştirilen ürün anlamı kaynakta açıklanmıyor; yalnız kaynak örneği olarak korundu.

Coğrafya s. 070

cog-kontrol-194 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Nadasın bir yıl bırakma olarak tanımı ve erozyon ilişkisi öğretici genellemedir; farklı uygulamalar/koşullar kaynakta ayrıntılanmıyor.

Coğrafya s. 070

cog-kontrol-195 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Sulamanın 'en önemli faktör' olarak nitelenmesi kaynak ifadesidir; tüm tarımsal bağlamlar için nicel öncelik iddiası değildir.

Coğrafya s. 070

cog-kontrol-196 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Tarımsal kuruluşların görev ve destekleri notta kısa genellemelerle yazılmış; güncel kurumsal görev ve alım politikaları doğrulanmadı.

Coğrafya s. 071

cog-kontrol-197 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Meyvelerde 'A. fıstığı' kısaltması açılmadan korundu.

Coğrafya s. 071

cog-kontrol-198 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Makineleşme ile tarım alanı/verim artışı kaynakta genel ilişki olarak verilmiştir; tüm koşullarda zorunlu sonuç değildir.

Coğrafya s. 071

cog-kontrol-199 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller