Konu anlatımı
Toprak oluşumu, horizonlar ve zonal topraklara giriş
TÜRKİYE'NİN TOPRAK VARLIĞI Toprak oluşumunda etkili olan iklim elemanları sıcaklık ve yağış. Toprak fiziksel ve kimyasal çözülmelerle oluşur. a) Fiziksel çözülme: Yaz ile kış ve gece ile gündüz arası sıcaklık farkının fazla olduğu kurak-yarı kurak alanlarda görülür. Doğu Anadolu – İç Anadolu. b) Kimyasal çözülme: Yağışın fazla olduğu yerlerde kayaçların çözülmesi ile meydana gelir. Kıyı bölgelerde görülür. Toprağın Yapısı ve Katmanları: Humus tabakası. A horizonu: Yıkanma katmanı, organik madde oluşur. B horizonu: Birikme katmanı, tuz ve kireç, verim düşük. C horizonu: Ayrışma katmanı, ana kayadan ayrışan iri parçalar. D horizonu: Ana kaya katmanı, volkanik ya da tortul kayaç. TÜRKİYE'DE ZONAL TOPRAKLAR Kahverengi Orman Toprakları: Orman örtüsü altında oluşan bu topraklar organik madde bakımından zengindir. Yıkanmadan dolayı kireç oranı düşük olup humus bakımından zengin. Verimli ve koyu renkli olup tarıma uygun. Haritada kuzey kuşağı işaretli. Kahverengi-Kestane Renkli Bozkır Toprakları: Yıllık yağışın 300–500 m arasında olduğu [kaynak birimi böyle; doğrulama gerekli], deniz etkisine kapalı karaların iç kısımlarında görülür. Yıkanma az olduğundan tuz-kireç oranı yüksek. Humus bakımından fakir. Tahıl tarımı için uygun. Haritada iç kesimler işaretli.
Çernezyom, podzol, terra rossa ve lateritleşmiş topraklar
Çernezyom Topraklar: Türkiye'de Erzurum–Kars çevresinde yüksek kesimlerde görülür. Karasal iklimde çayır bitki örtüsü altında oluşan topraklardır. Üzerinde gür otlakların bulunduğu bu alanlarda büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Podzol Topraklar: İğne yapraklı orman altında oluşan bu topraklar ülkemizde Doğu–Batı Karadeniz'in yüksek kesimlerinde görülür. Humus bakımından fakirdir. Terra-rosa Topraklar [kaynak yazımı]: Akdeniz ikliminin toprağıdır. Kalker kaya üzerinde gelişir. Yapısında bulunan demir oksit sebebiyle kırmızıdır. Kireç yönünden zengin, humus bakımından fakirdir. Haritada Akdeniz ve Ege kıyı kuşağı işaretli. Lateritleşmiş Toprak: Aşırı yıkandığı için humus oranı azdır. Bol yağış ve sıcaklığı sever. Ekvator çevresinde görülür. Doğu Karadeniz'de görülür.