r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Nüfus dağılışı ve yoğunluk türleri

Coğrafya kaynak s. 63, 64. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 063 Coğrafya s. 064

Konu anlatımı

Seyrek nüfuslu yerler ve aritmetik nüfus yoğunluğu

Coğrafya s. 063

Nüfusun En Seyrek Olduğu Yerler haritası: 1) Yıldız Dağları yöresi. 2) Gelibolu–Biga yöresi. 3) Muğla–Menteşe yöresi. 4) Teke yöresi. 5) Taşeli yöresi. 6) Tuz Gölü çevresi. 7) Batı Karadeniz iç kesimler. 8) Sivas ve çevresi. 9) Doğu Karadeniz iç kesimler. 10) Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin güneyindeki arazi. 11) Hakkâri dağlık yöresi. Türkiye'de Nüfus Yoğunlukları Aritmetik Nüfus Yoğunluğu: Bir yerin toplam nüfusunun o yerin yüz ölçümüne bölünmesiyle elde edilir. A.N.Y. = Toplam nüfus / Yüz ölçümü. Toplam nüfusu fazla, yüz ölçümünün küçük olduğu alanlarda aritmetik nüfus yoğunluğu fazla olur (Marmara–Ege–Güneydoğu Anadolu). Toplam nüfusu az, yüz ölçümünün büyük olduğu alanlarda aritmetik nüfus yoğunluğu az olur (Doğu Anadolu–Karadeniz–İç Anadolu). Aritmetik nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölge Marmara, en az olduğu bölge Doğu Anadolu'dur.

Fizyolojik ve tarımsal yoğunluk; süreye göre göç

Coğrafya s. 064

Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu: Toplam nüfusun tarım alanlarına bölünmesiyle elde edilir. F.N.Y. = Toplam nüfus / Tarım alanları. Toplam nüfusun fazla olduğu Çatalca–Kocaeli bölümünde; tarım alanlarının az olduğu Doğu Karadeniz bölümü–Doğu Anadolu Bölgesi gibi alanlarda fizyolojik nüfus yoğunluğu fazladır. Tarım arazisinin geniş yer kapladığı ve nüfusun da buna karşılık az olduğu İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Orta Karadeniz, Çukurova, Ergene gibi alanlarda fizyolojik nüfus yoğunluğu azdır. Tarımsal Nüfus Yoğunluğu: Çiftçi nüfusun tarım alanlarına bölünmesiyle elde edilir. Tarım alanlarının az, tarımla uğraşan nüfusun fazla olduğu alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğu fazladır. T.N.Y. = Çiftçi / Tarla [kaynak kısa formülü]. Karadeniz ve Doğu Anadolu'da fazladır. İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Marmara'da en az. TÜRKİYE'DE NÜFUS HAREKETLERİ Göç: İnsanların çeşitli nedenlerle yaptıkları yer değiştirme hareketleridir. Süresine Göre Göçler: a) Daimî Göçler: Yıl boyunca yapılıp sanayi, maden faaliyetlerine bağlı göçlere denir [kaynak tanımı]. b) Mevsimlik Göç: Kısa süreli meydana gelen göçlerdir. Tarıma bağlı göçler → Karadeniz: çay–fındık; Çukurova: pamuk. Turizme bağlı göçler → Antalya, Muğla, İzmir, Bursa… Yaylacılığa bağlı göçler → Karadeniz, Akdeniz.

Kavram kartları

KAVRAM 01Aritmetik nüfus yoğunluğuAçıklamayı oku +

Toplam nüfusun toplam yüz ölçümüne oranıdır.

Coğrafya s. 063
KAVRAM 02Seyrek nüfuslu yöreAçıklamayı oku +

Harita dağlık/iç kesimlerden örnek alanlar verir; sayısal yoğunluk yoktur.

Coğrafya s. 063
KAVRAM 03Nüfus-alan ilişkisiAçıklamayı oku +

Nüfus fazla ve alan küçükse oran yükselir; nüfus az ve alan büyükse düşer.

Coğrafya s. 063
KAVRAM 04Fizyolojik yoğunlukAçıklamayı oku +

Toplam nüfus / tarım alanları olarak verilir.

Coğrafya s. 064
KAVRAM 05Tarımsal yoğunlukAçıklamayı oku +

Çiftçi nüfus / tarım alanları olarak verilir.

Coğrafya s. 064
KAVRAM 06Mevsimlik göçAçıklamayı oku +

Tarım, turizm ve yaylacılıkla örneklenen kısa süreli göçtür.

Coğrafya s. 064
KAVRAM 07Daimî göçAçıklamayı oku +

Kaynak sanayi/maden ve yıl boyu hareketle açıklar; kalıcılık tanımı kontrol gerektirir.

Coğrafya s. 064

Karşılaştırma tabloları

Aritmetik yoğunluğu etkileyen pay ve payda · s.63
KoşulOrana etkisi
Nüfus fazla, alan küçükYoğunluk artar
Nüfus az, alan büyükYoğunluk azalır
Coğrafya s. 063
Nüfus yoğunluğu ölçülerinin payı ve paydası · s.64
ÖlçüPayPayda
FizyolojikToplam nüfusTarım alanları
TarımsalÇiftçi nüfusTarım alanları
Coğrafya s. 064
Mevsimlik göç örnekleri · s.64
FaaliyetKaynakta yer/ürün
TarımKaradeniz: çay-fındık; Çukurova: pamuk
TurizmAntalya, Muğla, İzmir, Bursa
YaylacılıkKaradeniz, Akdeniz
Coğrafya s. 064
5 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Bölgesel yoğunluk sıralaması ve seyrek nüfuslu alan listesi veri yılı/ölçüt olmadan verilmiştir; güncel idari veri yerine geçmez.

Coğrafya s. 063

cog-kontrol-173 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Gelibolu–Biga, Menteşe, Teke gibi alan adları geniş coğrafi yörelerdir; bütün yörede eşit ve düşük yoğunluk olduğu varsayılmamalı.

Coğrafya s. 063

cog-kontrol-174 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Daimî göçün 'yıl boyunca yapılan sanayi/maden göçü' tanımı kalıcılık ile yıl içi sürekliliği karıştırabilir; eksik tanım değiştirilmeden işaretlendi.

Coğrafya s. 064

cog-kontrol-175 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Yoğunlukların bölgesel yüksek/düşük sıralaması, tarım alanı tanımı ve veri yılı yok; güncel nicel değer gibi gösterilmez.

Coğrafya s. 064

cog-kontrol-176 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Mevsimlik turizm göçü listesindeki Bursa kaynakta yer alır; örnek liste eksiksiz coğrafi dağılış iddiası değildir.

Coğrafya s. 064

cog-kontrol-177 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller