Sayfa kaynaklı konu metni
Metinler doğrudan aşağıda okunur. Köşeli parantezler okuma/kontrol notudur; kaynak sayfa numaraları korunmuştur.
Sayfa 082 · Yüksek yargı kurumları, Sayıştay ve HSK
Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olmayan normlar: Milletlerarası antlaşmalar; inkılap kanunları; OHAL'de çıkan CBK; parlamento kararları. Not: Kural olarak parlamento kararları için yargı yolu kapalıdır. İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin Meclis kararı, milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin Meclis kararı istisnadır. Yargıtay: İlk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Adli yargı mercilerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Üyeleri HSK tarafından 12 yıllığına seçilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcı ve vekilini Cumhurbaşkanı seçer. 4 yıllığına seçilir. Danıştay: İdari mahkemelerce verilmiş ve kanunla başka bir idari yargı merciine bırakılmadığı karar ve hükümlerin inceleme merciidir. Danıştayın 3/4'ünü HSK, 1/4'ünü Cumhurbaşkanı seçer. Danıştay üyeleri 12 yıllığına seçilir. Seçilen üye ikinci defa üye seçilemez. Uyuşmazlık Mahkemesi: Adli, idari yargı mercileri arasında çıkan görev ve hüküm uyuşmazlığını kesin olarak çözmeye yetkili mahkemedir. 3 asıl, 3 yedek Yargıtay tarafından; 3 asıl, 3 yedek Danıştay tarafından seçilir. Başkanı Anayasa Mahkemesi seçer. Başkan, başkan vekilleri ve üyeleri 4 yıllığına seçilir. Sayıştay: Genel ve katma bütçeli idarelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını TBMM adına denetler. Sayıştay başkan ve üyelerini TBMM seçer. Kararları kesin, yargı yolu kapalıdır (15 [yan not; birim/bağlantı açıklanmamış]). Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay uyuşmazsa Danıştay kararı esastır. Sayıştay yargı mercii değildir. Yüksek mahkeme değil. Hâkimler ve Savcılar Kurulu: Adli ve idari hâkim ve savcıların atama, terfi, görevden alma, kadro verme gibi mesleki kararlar almaya yetkili kuruldur. TBMM (7), Cumhurbaşkanı (4) = 13 üye [kaynak şeması; doğal üyeler aşağıda]. Başkanı Adalet Bakanı. Doğal üye: Adalet Bakanı yardımcısı.