Konu anlatımı
Azonal topraklar ve taşıyıcı etkenler
TÜRKİYE'DE AZONAL TOPRAKLAR a) Alüvyal Topraklar: Akarsuların taşıyıp getirdiği malzemeleri biriktirmesiyle oluşur. Deltalarda ve iç kesimlerde akarsu boylarında görülür. Tarım açısından verimlidir. Bu toprakların horizonları gelişmemiştir. b) Regosoller: Volkanik arazilerde görülen kumlu topraklar. İç Anadolu, Doğu Anadolu'daki volkanik alanlarda oluşur. Humus bakımından fakirdir ve verimleri düşüktür. c) Lös: Rüzgârların taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Çöllerde ve karasal alanların iç kesimlerinde görülür. d) Moren: Buzulların taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Ülkemizde Doğu Anadolu Bölgesi'nde görülür. e) Kolüvyal Topraklar – Litosoller: Eğimli yamaçların kenarlarında oluşur. Eğimin arttığı yerlerde ince malzemenin taşınmasıyla kolüvyal, iri malzemenin taşınması ile litosoller oluşur [kaynak cümlesi]. Taşeli Platosu, Doğu Anadolu, İç Anadolu gibi yerlerde görülür.
İntrazonal topraklar: hidromorfik, halomorfik ve kalsimorfik
İNTRAZONAL TOPRAKLAR Hidromorfik Topraklar: Su oranı fazla olan topraklardır. Sazlık, bataklık, taşkın ovaları, göl tabanlarında rastlanır. Göl kenarlarında görülür. Halomorfik Topraklar: Buharlaşma sonucunda tuz birikimi fazla. Tarıma elverişli değildir. Konya, Erzurum, Tuz Gölü çevresinde görülür. Kalsimorfik Topraklar: Fazla miktarda kireç içeren topraklar. a) Vertisoller: Killi, kireçli yapıda olan vertisoller Trakya, Muş Ovası ve Güney Marmara'da görülür. Taş doğuran – kara kepir olarak bilinir. Ayçiçeği tarımına uygun. b) Rendzina: Yumuşak kireç taşları üzerinde oluşmuş. Marmara, Akdeniz, Ege; yer yer İç ve Doğu Anadolu'da görülür. Tahıl tarımı için uygundur.