Konu anlatımı
Basınç merkezleri ve basıncı etkileyen faktörler
b)Basınç: Türkiye'de deniz ve karalara, mevsimlere ve yerel ısınma farklarına bağlı olarak oluşan yerel basınç merkezleri vardır. Harita: Kuzeybatıda İzlanda Dinamik Alçak Basınç; kuzeydoğuda Sibirya Termik Yüksek Basınç; güneybatıda Asor Dinamik Yüksek Basınç; güneydoğuda Basra Termik Alçak Basınç. İzlanda-Sibirya kışın, Asor-Basra yazın. Sibirya: Kışlar sert ve soğuk geçer. Dünyanın şekli sonucu oluşur. Termik kökenli. İzlanda: Kışlar ılık ve yağışlı geçer. Dünyanın günlük hareketi sonucu oluşur. Dinamik kökenlidir. Asor: Yaz aylarında kurutucu etki yapar. Dünyanın günlük hareketi sonucu oluşur. Dinamik kökenlidir. Basra: Yaz aylarında kurak-sıcak etki. Dünyanın şekli sonucu oluşur. Termik kökenli. Basıncı etkileyen faktörler: Sıcaklık arttıkça basınç azalır. Yükselti arttıkça basınç azalır. Yer çekimi arttıkça basınç artar. Gün içerisinde gece-gündüz arasındaki sıcaklık değişimine bağlı olarak basınç değişir. Bunun sonucunda meltem rüzgârları oluşur.
Türkiye'de rüzgârlar, meltem ve fön
c)Rüzgârlar Yön haritası: Kuzeybatı Karayel; kuzey Yıldız; kuzeydoğu Poyraz; batı Günbatısı; Ege üzerinde kuzeyden Etezyen; güneybatı Lodos; güney Kıble; güneydoğu Samyeli. Güneyden gelen rüzgârlar sıcaklığı artırırken kuzeyden gelen rüzgârlar sıcaklığı azaltır. Orta kuşakta olduğu için batı rüzgârları etkisi altındadır. Ege Denizi üzerinden kuzeyden esen rüzgâra etezyen denir. İzmir'de deniz meltemine imbat denir. Türkiye'de kara ve denizlerle dağ ile ovaların farklı ısınmaları sebebiyle meltem rüzgârları oluşur. Bunlar dağ meltemi, vadi meltemi, deniz meltemi, kara meltemi. Meltem rüzgârlarının oluşmasında yarımada özelliği, yer şekillerinin çeşitli olması, günlük sıcaklık farkları etkilidir. Fön rüzgârı: Dağ yamaçlarından alçak kesimlere doğru esen ve bu nedenle ısınan kuru bir rüzgârdır. Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde görülür. İlkbahar aylarında karların hızlı erimesine, sel olaylarına neden olur. 'Kar yiyen', 'bakır sattıran' denir. Rize'de turunçgil yetişmesini sağlar. Rüzgâr gülü çizimleri: Akdeniz, boğazlar, Ege, Karadeniz, İç Anadolu başlıklı beş yön diyagramı var. Sayısal sıklık/oran veya yön harfleri belirtilmemiş; kolların uzunlukları farklı çizilmiş.