r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Sıcaklık ve Türkiye’de dağılışı

Coğrafya kaynak s. 10. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 010

Konu anlatımı

Gerçek ve indirgenmiş sıcaklık, Ocak ve Temmuz dağılışı

Coğrafya s. 010

Türkiye'nin iklim elemanları — a)Sıcaklık Gerçek sıcaklık: Bir merkezin bulunduğu yükseltideki sıcaklığıdır. İndirgenmiş sıcaklık: Merkez deniz seviyesinde kabul edilir. Bir bölgenin ya da kentin yükseltisi fazla ise gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark fazla olur (Doğu Anadolu). Türkiye'nin yıllık ortalama sıcaklık dağılışı haritası: Kuzey-kuzeydoğuda13°,14°; iç kesimlerde14°,15°,16°,17°; güneybatı-güney kıyılarında18°,19°,20°; güneydoğu çevresinde19°,20°,21° izoterm etiketleri görülür [harita şematik; nokta gözlemi değildir]. Buna göre Akdeniz kıyıları iç bölgelere göre daha sıcaktır (denizellik, enlem). Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde en yüksek sıcaklık ortalamaları görülür. Antalya-İzmir-Çanakkale'den Samsun'a doğru sıcaklık ortalamaları azalır. Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık: En düşük sıcaklıklar enlem, karasallık, soğuk hava akımından dolayı kuzeydoğu Anadolu'da yaşanır. Denizin ılımanlaştırıcı etkisi ve enlemden dolayı en sıcak bölge Akdeniz'dir. Güneydoğu Anadolu karasallık faktörü sebebiyle Akdeniz'den daha fazla soğumuş. Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık: En yüksek sıcaklıklar enlem, karasallık ve Basra alçak basıncının etkisiyle Güneydoğu Anadolu bölgesidir. Enlem ve denizellik faktörünün etkisiyle en düşük sıcaklık Karadeniz. Karasallık sebebiyle iç kesimlerde ısınma daha fazladır. Yıllık sıcaklık farkı en az Doğu Karadeniz, en fazla Doğu Anadolu'dur. Ocak ve Temmuz haritaları izoterm çizgileri içerir; küçük/silik sayısal etiketlerin tamamı güvenle okunamadığından değer listesi üretilmedi.

Kavram kartları

KAVRAM 01Gerçek sıcaklıkAçıklamayı oku +

Merkezin kendi yükseltisinde ölçülen sıcaklığıdır.

Coğrafya s. 010
KAVRAM 02İndirgenmiş sıcaklıkAçıklamayı oku +

Merkez deniz seviyesinde varsayılarak ele alınan sıcaklıktır.

Coğrafya s. 010
KAVRAM 03İzotermAçıklamayı oku +

Kaynakta sıcaklık dağılışını çizgilerle gösteren haritalar kullanılır.

Coğrafya s. 010

Karşılaştırma tabloları

İndirgenmiş sıcaklığın mevsimlik dağılışı · s.10
DönemEn düşük alanEn yüksek alanKaynak nedenler
OcakKuzeydoğu AnadoluAkdenizEnlem, karasallık, hava akımları ve denizellik
TemmuzKaradenizGüneydoğu AnadoluEnlem, karasallık, Basra alçak basıncı
Coğrafya s. 010
3 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Yıllık ortalama ve indirgenmiş sıcaklık haritalarının veri dönemi/kaynağı verilmemiş; güncel ölçüm olarak gösterilmemeli.

Coğrafya s. 010

cog-kontrol-024 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Ocak/Temmuz küçük izoterm etiketlerinin tümü okunamadı; tahmini değerler eklenmedi.

Coğrafya s. 010

cog-kontrol-025 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Haritadaki yıllık ortalama etiketleri farklı coğrafi alanlara yayılır; belirli il için sıcaklık değeri olarak kullanılamaz.

Coğrafya s. 010

cog-kontrol-026 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller