r4bi.datekişisel notlar

COĞRAFYA · KONU ANLATIMI

Antep fıstığı, kivi, yağ ve özel ürünler

Coğrafya kaynak s. 79, 80, 81. Anlatım, kaynaklı kavramlar ve karşılaştırmalar.

Coğrafya s. 079 Coğrafya s. 080 Coğrafya s. 081

Konu anlatımı

Antep fıstığı, kivi ve kanola-kolza

Coğrafya s. 079

Antep Fıstığı Fındık ve zeytin ile birlikte iki yılda bir ürün veren devirli tarım ürünleri grubuna [cümle kaynakta yüklemsiz]. Güneydoğu Anadolu'nun önemli bir tarım ürünüdür. En fazla Urfa'da. Siirt'te de tarımı yapılır. Krokide Güneydoğu Anadolu ve Siirt çevresi kahverengi işaretlidir. Kivi 1990'lardan sonra ekonomik değeri yüksek olduğundan Karadeniz'de üretilmiş. Tropikal bir bitki. En önemli üretimi Marmara'da Bursa, Yalova çevresinde gerçekleşir. Krokide Marmara'nın güneyi ve Doğu Karadeniz kıyıları yeşille işaretlidir. Kanola-Kolza Yağlık amaçlı ekilen, yağ oranı çok yüksek olan bir bitki. Trakya bölgesinde Tekirdağ başta olmak üzere ekimi yapılmaktadır. Krokide Trakya ve Marmara'nın güney kıyı çevresi kırmızı gösterilir.

Susam, gül ve anason

Coğrafya s. 080

Susam Yağ elde edilen bir bitkidir. Büyüme döneminde su isteği olan, yaz sıcaklarına uyum sağlayan bir üründür. Ülkemizde en çok Antalya çevresindedir. Krokide Ege-Akdeniz kıyıları ve güneydoğuda parçalı alanlar mor gösterilir. Gül En fazla Akdeniz'de Göller Yöresi'nde, Isparta çevresinde yetiştirilir. Önemli bir sanayi ürünüdür, ihraç edilir. Gıda ve kozmetik sanayisinde yoğun olarak kullanılır. Krokide Göller Yöresi ve İç Batı Anadolu civarında üç pembe alan işaretlidir; kesin sınır yok. Anason Tıp ve alkollü içecekler sanayisinde kullanılan bir bitkidir. Göller Yöresi'nde yoğun olarak yapılır. En önemli üretim çevresi Burdur. Krokide Göller Yöresi çevresi yeşil gösterilir.

Mercimek türleri, aspir ve yer fıstığı

Coğrafya s. 081

Kırmızı Mercimek - Yeşil Mercimek Kırmızı mercimek Güneydoğu Anadolu'nun kurak ikliminde yetiştirilir. Şanlıurfa'da çok. Yeşil mercimek üretiminde Yozgat ve çevresi önemli bir yere sahip. Krokide kırmızı mercimek güneydoğuda kırmızı, yeşil mercimek İç Anadolu'nun kuzey bölümünde yeşil işaretlerle gösterilmiştir. Aspir Sulu ve kuru ekimi yapılmaktadır. Yağ elde edilen, kısa dönemde yetişebilen, kuraklığa dayanıklı bir tarım ürünüdür. İç Anadolu Bölgesi'nde Kayseri başta olmak üzere ekilir. Krokide İç Anadolu çevresi turuncu noktalarla işaretlidir. Yer Fıstığı Önemli bir yağlık bitkidir. Ayrıca çerez olarak da üretilir. Üretimin büyük bölümü Çukurova ve Osmaniye'de gerçekleştirilir. Krokide Çukurova çevresinde küçük bir turuncu alan gösterilir.

Kavram kartları

KAVRAM 01Antep fıstığıAçıklamayı oku +

Güneydoğu Anadolu; Urfa ve Siirt kaynak örnekleridir. Devirli verim notu kontrol gerektirir.

Coğrafya s. 079
KAVRAM 02KiviAçıklamayı oku +

Ekonomik değer, Karadeniz ve Bursa-Yalova üretim alanlarıyla anlatılır.

Coğrafya s. 079
KAVRAM 03Kanola-kolzaAçıklamayı oku +

Yağ oranı yüksek yağ bitkisi; Trakya-Tekirdağ ile ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 079
KAVRAM 04SusamAçıklamayı oku +

Yağ elde edilen; büyümede su isteyen ve yaz sıcaklığına uyumlu ürün olarak açıklanır.

Coğrafya s. 080
KAVRAM 05GülAçıklamayı oku +

Isparta-Göller Yöresi; gıda ve kozmetik sanayisiyle ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 080
KAVRAM 06AnasonAçıklamayı oku +

Tıp ve alkollü içecek sanayisi; Göller Yöresi-Burdur örneği verilir.

Coğrafya s. 080
KAVRAM 07Kırmızı mercimekAçıklamayı oku +

Kurak Güneydoğu Anadolu iklimi ve Şanlıurfa kaynak örnekleridir.

Coğrafya s. 081
KAVRAM 08Yeşil mercimekAçıklamayı oku +

Yozgat ve çevresiyle ilişkilendirilir.

Coğrafya s. 081
KAVRAM 09AspirAçıklamayı oku +

Sulu/kuru ekimi yapılan; kısa sürede yetişen, kuraklığa dayanıklı yağ bitkisidir.

Coğrafya s. 081
KAVRAM 10Yer fıstığıAçıklamayı oku +

Yağlık ve çerezlik; Çukurova ve Osmaniye üretim örnekleridir.

Coğrafya s. 081

Karşılaştırma tabloları

Üç ürünün kaynakta öne çıkan alanları · s.79
ÜrünYer ve özellik
Antep fıstığıGüneydoğu Anadolu; Urfa, Siirt; devirli verim notu
KiviKaradeniz; Bursa-Yalova; ekonomik değer
Kanola-kolzaTrakya-Tekirdağ; yağlık bitki
Coğrafya s. 079
Ürünlerin kullanım alanları · s.80
ÜrünKullanımKaynak yer örneği
SusamYağAntalya
GülGıda ve kozmetikIsparta-Göller Yöresi
AnasonTıp ve alkollü içecekBurdur-Göller Yöresi
Coğrafya s. 080
Mercimek türleri · s.81
TürKaynak yayılış örneği
Kırmızı mercimekGüneydoğu Anadolu, Şanlıurfa
Yeşil mercimekYozgat ve çevresi
Coğrafya s. 081
Aspir ve yer fıstığı · s.81
ÜrünÖzellikYer örneği
AspirSulu/kuru ekim; kuraklığa dayanıklı yağ bitkisiİç Anadolu-Kayseri
Yer fıstığıYağ ve çerezÇukurova-Osmaniye
Coğrafya s. 081
7 açık kaynak kontrolü

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

'İki yılda bir ürün veren' devirli ürün nitelemesi, ürünün bir yıl hiç vermemesi gibi okunmamalı; s.76'daki bir yıl fazla/diğer yıl az notuyla karşılaştırılmalı.

Coğrafya s. 079

cog-kontrol-223 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Kivinin 'tropikal bitki' olarak sınıflanması ve 1990'lardan sonraki üretim genellemesi kaynak notudur; botanik/iklim sınıflaması doğrulanmalı.

Coğrafya s. 079

cog-kontrol-224 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Urfa, Bursa-Yalova ve Tekirdağ üretim vurguları tarih belirtilmeyen sıralama/yoğunluk notlarıdır.

Coğrafya s. 079

cog-kontrol-225 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

'En çok/en fazla/en önemli' üretim sıralamaları ve ihracat notu tarih belirtilmeyen kaynak bilgileridir; güncel veri olarak sunulmaz.

Coğrafya s. 080

cog-kontrol-226 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Gül ve anason üretim krokileri kesin il sınırlarını veya üretim miktarlarını göstermez.

Coğrafya s. 080

cog-kontrol-227 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Mercimek, aspir ve yer fıstığı için bölgesel/il yoğunluğu kaynakta tarih verilmeden yazılmış; güncel üretim sıralaması değildir.

Coğrafya s. 081

cog-kontrol-228 · Açık

Coğrafya · Kaynak / güncellik kontrolü

Krokiler nitel dağılış içindir; nokta sayısı veya alan büyüklüğü üretim miktarı olarak yorumlanmamalı.

Coğrafya s. 081

cog-kontrol-229 · Açık

Aktarım takibi · Açık kontroller