Konu anlatımı
Türkiye iklimini etkileyen konum, denizellik ve karasallık
TÜRKİYE'NİN İKLİMİ İklimi etkileyen faktörler Matematik konumun etkileri: Sıcaklıklar genel itibarıyla güneyden kuzeye gidildikçe azalır. Dağların güney yamaçları daha sıcaktır. Akdeniz iklim sahasında yer alır. Cephesel yağışlar etkilidir. Batı rüzgârları etkilidir. Dört mevsim belirgin olarak yaşanır. Kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı düşürürken güneyden esenler sıcaklığı artırır. Denizellik: Kıyılarımızda sıcaklık farkları azdır. Kıyılarımız daha fazla yağış alır. Kışın en sıcak bölgemiz Akdeniz'dir. Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel uzanır; bu nedenle nemli hava iç kısımlara giremez. Bu sebeple iç kesimlerde sıcaklık farkı daha fazladır; karasallık şiddetli, yağışlar azdır. Karasallık: Türkiye'nin iklimi üzerinde kuzeyden Sibirya, doğudan Asya, kuzeybatıdan Balkanlar, güneyden Afrika-Arabistan kara kütlelerinin etkisi vardır. Bu sebeple kış aylarında Sibirya ve Balkanlardan gelen hava kütleleri sıcaklığı düşürür. Yaz aylarında Afrika-Arabistan'dan gelen hava kütleleri sıcaklığı artırır. Yazın en sıcak Güneydoğu Anadolu. Sıcaklık farkı en fazla Doğu Anadolu.
Basınç merkezleri, yeryüzü şekilleri ve yükseltinin iklime etkisi
Etrafındaki basınç merkezlerinin etkisi: Kış mevsiminde Sibirya Yüksek Basıncı ile İzlanda Alçak Basıncı etkisindedir. Yaz aylarında Asor Yüksek Basıncı ile Basra Alçak Basıncı etkisindedir. Yeryüzü şekillerinin etkisi: Yer şekillerinin kısa mesafede aniden değişmesi iklim şartlarını da değiştirir. Yüzey şekillerinde sadelik gösteren İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Ergene havzasında iklim özellikleri aynıdır [kaynak genellemesi]. Dağlar doğu-batı yönlü uzandığı için denizel iklim iç kesimlere giremez; bu sebeple karasal iklim daha yaygındır. Yükseltinin etkisi: Yükselti batıdan doğuya doğru gittikçe artar. Doğuya doğru yükselti arttıkça sıcaklık azalır; donlu gün sayısı artar; ürün olgunlaşma süresi uzar; tarım ürünlerinin çeşitliliği azalır; yağış miktarı artar; yayla turizmi gelişir; hidroelektrik potansiyeli artar.