Konu anlatımı
Türkiye'nin özel konumu ve bölgesel sorunlar
Özel (Göreceli) Konum Türkiye, Asya-Avrupa kıtaları arasında köprü durumundadır. Bu durum transit ticaretin gelişmesine sebebiyet vermiştir. Üç tarafı denizlerle çevrili yarımada özelliği göstermektedir. Deniz turizmi gelişmiş, denizel iklimler ortaya çıkmış. İstanbul-Çanakkale boğazlarına sahiptir. Stratejik açıdan önemli bir silah ve ticari kaynaktır [kaynak cümlesi]. Avrupa'da Yunanistan, Bulgaristan; Asya'da Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, İran, Irak, Suriye ile kara sınırı vardır. Sıcaklıklar batıdan doğuya doğru azalır. Dağlar doğu-batı yönlü uzanır. Bu sebeple Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar denize paralel, Ege'de dik uzanır. Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren sorunlar: Kıta sahanlığı; Batı Trakya sorunu; Kıbrıs sorunu; Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı sorunu; Suriye-Irak ile su sorunu; Suriye ile mülteci sorunu. Türkiye'yi dolaylı ilgilendiren sorunlar: Kosova sorunu; Bosna-Hersek sorunu; Makedonya sorunu; Filistin sorunu; Çin'deki Uygur Türkleri sorunu; Kafkasya'daki sorun.
Sınır kapıları ve demiryolu bağlantıları
Türkiye sınır kapıları haritası Batı-kuzeybatı: Hamzabeyli, Dereköy, Kapıkule, Uzunköprü, Pazarkule, İpsala. Kuzeydoğu: Sarp, Türkgözü, Aktaş (Canbaz), Akyaka. Doğu: Dilucu, Gürbulak, Kapıköy, Esendere. Güneydoğu: Habur, Üzümlü, Derecik. Suriye sınırı boyunca: Zeytindalı, Cilvegözü, Yayladağı, Öncüpınar, Çobanbey, Karkamış, Mürşitpınar, Akçakale, Ceylanpınar, Şenyurt, Nusaybin. Demiryolu bağlantısı olanlar: Kapıkule, Uzunköprü, Aktaş, Akyaka, Kapıköy, Çobanbey, İslahiye, Nusaybin. Türkiye-Ermenistan arasındaki sınır kapısı kapalıdır. Kapıkule, Habur, Sarp, Gürbulak en işlek sınır kapılarıdır. Yunanistan sınırını Meriç Nehri; Ermenistan-Nahçıvan sınırını Aras Nehri belirler. Harita altındaki kaynak imzası: cografyanhocasi.com.
Jeopolitik konum ve etkili unsurlar
Jeopolitik konum: Çevresine göre zengin su kaynaklarına sahiptir. Doğu ile batı arasında enerji ve ulaşım koridorudur. İki önemli boğaza sahiptir. Üç kıtanın birbirine en çok yaklaştığı yerdir. Jeopolitikte etkili olan unsurlar: Değişmeyen unsurlar; zaman; değişen unsurlar. Değişmeyen unsurlar: Coğrafi konum; jeolojik-jeomorfolojik özellikler; ülkenin coğrafi şekli; iklim; su; coğrafi bütünlük. Değişen unsurlar: Ekonomik değerler; politik değerler; bilimsel-teknolojik değerler; askerî değerler; sosyokültürel değerler. Türkiye'nin sahip olduğu jeopolitik konumu daha avantajlı hâle getirmiş ve getirecek çalışmalar: Kanal İstanbul projesi; İstanbul Havalimanı;1915Çanakkale Köprüsü; Demir İpek Yolu; Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı; Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı.