Sayfa kaynaklı konu metni
Metinler doğrudan aşağıda okunur. Köşeli parantezler okuma/kontrol notudur; kaynak sayfa numaraları korunmuştur.
Sayfa 087 · Mal edinme yöntemleri ve idari teşkilat şeması
Mal edinme yetkisi: Kamu gücünü kullanarak mal edinme yetkisidir. İdare görevlerini yerine getirebilmek için ihtiyaç duyduğu taşınır ve taşınmaz malları Kamu İhale Kanununa göre satın alma suretiyle elde edebilir. İdarenin mal yöntemleri: Kamulaştırma: Karşılığını peşin ödemek şartıyla tamamen veya kısmen kamu gücünü kullanarak idarenin ihtiyaç duyduğu taşınmaz malları elde etme yoludur. Kamulaştırma bedelinin nakden ve peşin ödenmesi gerekir ama tarım reformunun uygulanması; büyük enerji ve sulama projelerinin gerçekleştirilmesi; iskân projelerinin gerçekleştirilmesi; yeni ormanların yetiştirilmesi; kıyıların korunması ve turizm amacıyla kamulaştırma bedeli taksitle ödenebilir. 5 yılı aşamaz. İstimval: Olağanüstü durumlarda idarenin mal edinmesidir. Taşınabilir mallar üzerinde uygulanır. Devletleştirme: Kamu yararı için özel mülkiyete ait işletmelere el koymasıdır. Geçici işgal: Bir bayındırlık hizmetinin görülmesi esnasında devletin gereksinim duyduğu özel mülkiyette bulunan taşınmazı tutmasıdır. T.C. İdari Teşkilatı şeması Merkezden yönetim: Başkent teşkilatı: Cumhurbaşkanlığı; bakanlıklar; Cumhurbaşkanlığı ofisleri; Cumhurbaşkanlığı politika kurulları; bağlı kurum ve kuruluşları. Yardımcı kuruluşlar: Sayıştay; Danıştay; MGK; Ekonomik ve Sosyal Konsey. Taşra teşkilatı: İl genel idaresi: Vali, il idare kurulu, il şube başkanı. İlçe idaresi: Kaymakam, ilçe idare kurulu, ilçe şube başkanı. Bölgesel kuruluşlar: GAP, KOP. Alt not: Devlete bağlı. Yerinden yönetim: Mahallî idareler (yer bakımından yerinden yönetimler): İl özel idaresi: Valilik, il encümeni, il genel meclisi. Belediye: Belediye başkanı, belediye encümeni, belediye meclisi. Köy: Muhtar, ihtiyar meclisi, köy derneği. Alt not: Seçimle, kişi topluluğu. Hizmet bakımından yerinden yönetimler: İdari kamu kurumları: Orman ve Vakıf Genel [kısaltılmış], Devlet Su İşleri, Karayolları Genel Müdürlüğü. İktisadi kamu kurumları: KİT, İDT. Sosyal kamu kurumları: SGK, Tr. İş Kurumu [kaynak kısaltması]. Bilimsel-sanatsal kurumlar: Üniversite, YÖK, TRT, TÜBİTAK… Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları: Baro, oda, borsa. Alt not: Atama, mal topluluğu.
Sayfa 088 · Belediye ve köy kuruluşu, vali ve kaymakam
Belediye kurabilme için nüfus en az 5000 olmalı. Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur. Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için nüfusu en az 750.000 olmalıdır. Kanunla kurulur. Vali ve kaymakamlar Cumhurbaşkanı kararı ile atanır. Belediye başkanını görevden uzaklaştırma İçişleri Bakanına, sürekli görevden uzaklaştırma Danıştaya aittir. Köyün kamu tüzel kişiliği var ama mahallenin yok. Köyün kurulması ve adının değiştirilmesi İçişleri Bakanlığı kararıyla olur. Fakat 2000 altına düşen belediyeler Cumhurbaşkanı kararı ile köye dönüşür. Vali: İl idaresinin başıdır. İlde devletin başıdır. Tek tek her bakanlığın temsilcisidir. Adliye personeli ve askerî örgütler valinin gözetim ve denetimi dışındadır. İlde devletin temsilcisi durumundadır. İlde bakanlığın ve Cumhurbaşkanının temsilcisidir. Vali istisnai bir memurluktur. Cumhurbaşkanı kararı ile atanır. Görevleri: Genel emir çıkarma yetkisine sahiptir. Bakanlıklarca verilen emir ve talimatları yürütmek zorundadır. İldeki kamu düzenini sağlamak için tüm kolluk karar ve tedbirleri alır. İldeki devlet memurları üzerinde hiyerarşik yetkilerini kullanır. Devlet temsilcisi olması sıfatıyla resmî törenlere başkanlık eder. Vali yerinden yönetim kuruluşları üzerinde idari vesayet yetkisini kullanır. Olağanüstü durumlarda askerî kurumlardan yardım ister. Kaymakam: Görevlerini valinin gözetimi altında yapar. Kanunun emrettiği hükümler doğrultusunda hareket eder. İlçe idaresinin başıdır. Klasik bir devlet memurudur. Cumhurbaşkanı onayı ile atanırlar. Görevleri: İlçede kanunların uygulanmasından sorumludur. İlçedeki yerinden yönetim kuruluşları üzerinde idari vesayet yetkisini kullanır. İlçeyle ilgili tüm yazışmaları yapar. Halkın askerlikle ilgili şikâyetlerini dinler.