Sayfa kaynaklı konu metni
Metinler doğrudan aşağıda okunur. Köşeli parantezler okuma/kontrol notudur; kaynak sayfa numaraları korunmuştur.
Sayfa 079 · Yargı yolları, yüksek mahkemeler ve kanun yolları
Türk hukukunda yargı yolları şeması Anayasa yargısı: Anayasa Mahkemesi. Adli yargı: Yargıtay (üst derece temyiz mahkemesi) → Bölge Adliye Mahkemesi → ilk derece mahkemeleri. İlk derece: Hukuk mahkemeleri ve ceza mahkemeleri. Genel hukuk mahkemeleri: Sulh hukuk mahkemeleri, asliye hukuk mahkemesi. Özel hukuk mahkemeleri: İş mahkemesi, aile mahkemesi, tüketici mahkemesi, ticaret mahkemeleri, kadastro mahkemeleri. Genel ceza mahkemeleri: Asliye ceza mahkemesi, ağır ceza mahkemesi. Özel ceza mahkemeleri: Çocuk mahkemesi, trafik mahkemesi [kaynak sınıflandırması]. Uyuşmazlık yargısı: Uyuşmazlık Mahkemesi. İdari yargı: Danıştay → Bölge İdare Mahkemesi → ilk derece mahkemeleri. Vergi mahkemesi altında 'genel', idare mahkemesi altında 'özel' yazılmış [kaynak etiketleri; doğrulama gerekli]. Not: 2017 Anayasa değişikliğine göre Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır. Askerî yargıda sadece disiplin mahkemeleri varlığını sürdürmektedir. Yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi; Yargıtay; Danıştay; Uyuşmazlık Mahkemesi. Not: Sayıştay, Hâkimler Savcılar Kurulu ve Yüksek Seçim Kurulu yüksek mahkeme değildir. Not: Kendi yargı alanında sadece ilk ve son derece mahkemesi olarak çalışan yargı organları Anayasa Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesidir. Kanun yolu: Hâkim ve mahkeme tarafından verilmiş olan kararlara karşı temyiz ve itiraz gibi kanun tarafından tanınmış haklara denir. Kanun yoluna başvurulması kararın kesinleşmesini engeller. Olağan kanun yolları: Kararların kesinleşmesini engelleyen kanun yollarıdır (temyiz, itiraz, istinaf). Olağanüstü kanun yolları: Kararın kesinleşmesinden sonra gidilen kanun yollarıdır (yargılamanın iadesi, kanun yararına bozma, Cumhuriyet Başsavcısı itirazı).