Konu anlatımı
Deniz havzalarına göre akarsular I
Türkiye'nin akarsuları haritası etiketleri: Meriç, Tunca, Ergene; Susurluk, Nilüfer Çayı; Sakarya, Porsuk; Filyos (Yenice), Melen; Bartın (Gökırmak); Devrez; Yeşilırmak, Kelkit; Kızılırmak, Delice; Harşit (Doğankent); Çoruh; Kura; Arpaçay; Aras; Karasu; Murat; Fırat; Dicle; Botan Çayı; Zapsuyu; Asi; Ceyhan; Seyhan; Göksu; Dragon Çayı; Manavgat; Köprüçay; Aksu; Alakır Çayı; Eşen; Dalaman; Büyük Menderes; Küçük Menderes; Gediz; Bakırçay; Çarşamba. Harita çevre ülke etiketleri: Bulgaristan, Yunanistan, Gürcistan, Ermenistan, İran, Irak, Suriye; KKTC ve GKRY. Karadeniz havzasına dökülen akarsular: Çoruh: Akış hızı fazladır. Kaynağını Gümüşhane yakınlarından alır. Gürcistan'dan Karadeniz'e dökülür. Yeşilırmak: Kaynağını Gümüşhane yakınlarında alır. Kelkit Çayı önemli koludur. Samsun'da Çarşamba deltasını oluşturur. Kızılırmak: Kaynağını Sivas Kızıldağ'dan alır. Gökırmak, Devrez, Delice kolları vardır. Sınırlar içinde en uzun akarsu. Bartın: Kaynağını Küre Dağlarından alır. Ulaşım yapılmaktadır. Filyos: Karabük demir-çelik sanayisinin su ihtiyacını karşılar. Sakarya: En çok coğrafi bölgede akış gösteren akarsudur. Porsuk kolu vardır. Karasu deltasını oluşturur. Marmara havzasına dökülenler: Susurluk: Kaynağını Kütahya yakınlarından alır. Balıkesir'den Marmara'ya dökülür. Nilüfer Çayı koludur. Akış hızı azdır. Ege havzasına dökülenler: Meriç: Kaynağını Bulgaristan'dan alır. Türkiye–Yunanistan sınırının büyük bölümünü çizer. Ergene–Tunca kolları vardır. En kirli akarsu: Ergene. Bakırçay: Kıyıda Dikili deltası vardır. Gediz: Menemen deltası vardır.
Deniz havzalarına göre akarsular II ve sınır akarsuları
Küçük Menderes: Selçuk deltasını oluşturur. Büyük Menderes: Balat deltasını oluşturur. Akdeniz havzasına dökülen akarsular: Dalaman: Muğla'dan Akdeniz'e dökülür. Aksu: Göller Yöresinden kaynağını alır. Antalya'dan denize dökülür. Köprüçay: Göller Yöresinden kaynağını alır. Manavgat: Batı Toroslardan kaynağını alır. Göksu: Göksu deltasını oluşturur. Seyhan: Çukurova deltasını yapmış. Ceyhan: Çukurova deltasını yapmış. Asi: Kaynağını Lübnan'dan alır. Suriye sınırının küçük bir bölümünü çizer. Hatay'dan Akdeniz'e dökülür. Basra Körfezi havzasına dökülenler: Fırat Nehri: Türkiye'nin en büyük hidroelektrik barajları Fırat üzerinde kurulmuştur. Karasu–Murat kolları vardır. Dicle Nehri: Bir kolu Uluçay olan Dicle'nin 'akışı' [okuma/kavram kontrolü] Elazığ'daki Hazar Gölüdür. Suriye–Irak sınırının bir kısmını çizer. Zap Suyu: Hakkari'de bulunur. En temiz akarsu. Not: Ülkemizde doğup yurt dışına dökülen akarsular: Çoruh, Fırat, Dicle, Aras–Kura. Yurt dışında doğup ülkemizde denize dökülür: Asi, Meriç. Marmara Bölgesi civarından veya sanayi alanları etrafından akan akarsularımızda kirlenme oranı yüksek iken genelde Doğu Anadolu Bölgesinden akan akarsuların kirlenme oranı daha azdır. Doğal sınır oluşturan akarsular: Aras (Ermenistan–Nahçıvan); Arpaçayı (Ermenistan); Meriç–Yunanistan; Asi–Suriye; Dicle–Suriye.