Âşık Olma ve Bade İçme Motifi

• Hikayelerde Kahramanların Aşık Oluşumu

• Bade İçmek ( Ercişli Emrah, Aşık Garip, Çıldırlı Aşık Şenlik, Posoflu Zülali, Murat Çobanoğlu, Feymani, Harmanlı Sümmani… )

• Resme bakarak aşık olmak

• İlk görüşte aşık olmak ( Bamsı Beyrek, Şah İsmail, Cihan ile Abdullah, Hurşi ile Mahımihri)

• Aynı evde büyüyen kahramanların kardeş olmadıklarını öğrenince aşık olması ( Tahir ile Zühre, Arzu İle Kamber, Varaka ile Güllüşah)

• Anadolu sahası araştırıcıları bade içme motifini dört ana başlık altında değerlendirmişlerdir: 1. Hazırlık safhası: Âşık ve maşukun bade içmeden önceki (âşık olmadan önceki) durumunun ele alınması. 2. Rüya: Bir yerde (çeşme, harman, mezarlık) uyuma, pir (aksakallı ihtiyar, derviş, Hazreti Hızır) elinden üç bade içilmesi. 3. Uyanış: Baygın vaziyette yatan kahramanın saz sesini duyunca uyanması. 4. İlk deyiş: Âşığın rüyada olanları şiirle ifade etmesi

a. Bade içme yoluyla âşık olma: Türk dünyası anlatmalarının tamamında görülmektedir. Bade (buta, bota) içme âşıklık ve halk hikâyeciliğinin dışında şaman ve destancı hatta halk hekimi olmada da görülmektedir.

• Konuyla ilgili İlhan Başgöz’ün değerlendirmesi şu şekilde özetlenebilir:

1. Uykuya yatma. 2. Rüyada pir elinden dolu (buta, bade) içilme. 3. Bayılma, ağızdan köpükler saçılma. 4. Müzik aletinin sesinin duyulması üzerine ayılma. 5. Destan veya şiir söylemeye başlama