r4bi.datekişisel notlar

Halk tiyatrosu · 102 / 201

Meddah

Halk tiyatrosu · Kaynak metin, açıklamalar ve örnekler.

İsa Kurtul · TXT kaynağı · Satır 2100–2139
Metin kısaltılmadan aktarıldı. Kaynaktaki şüpheli veya eksik ifadeler kontrol notlarında işaretlidir; bu aktarım bağımsız bilimsel doğrulama anlamına gelmez.
1 açık kontrol notu

Aşağıdakiler çözülmüş değildir. Kaynaktaki ifade korunur; boşluklara tahminî bilgi eklenmez.

Yazım / dizgi

“şano”, “Divavi”, “kisip kisbe” aktarımları kontrol edilmeli; meddahın açılış sözleri yeniden yazılmadı.

kontrol-083 · TXT s. 2106–2109, 2116–2123 · Açık

Tüm kontrol listesini aç

MEDDAH

TXT s. 2100

• Methedici (övücü), taklitler yapıp hoş öyküler anlatarak halkı eğlendiren sanatçıya meddah denir.

TXT s. 2101–2102

• Meddahlar, içinde yaşadıkları dönemin sosyal, siyasal ve ekonomik koşulların aynası olarak nitelendirilmektedir. Bu yönüyle meddahların sergilediği oyunlar çağdaş anlamda epik tiyatroya da yaklaşmaktadır.

TXT s. 2103–2105

• Meddah olayları canlandırırken seyircinin rahatça görebileceği şano türü yüksek bir yere oturur. Bir eline mendil bir eline değnek alır. Mendili farklı karakterlerin seslerini taklit edebilmek için kullanır. Değneği ise çeşitli sesleri çıkarmak için kullanır.

TXT s. 2106–2109

• 2003 yılında İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtları arasına giren Meddahlık Geleneği, 2009 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne alınmıştır.

TXT s. 2110–2112

Meddah Bölümleri

TXT s. 2115

• Başlangıç Bölümü : Hak dostum Hak ! Divavi’ye yer verilir. Sühensâz-ı gülistan-ı nezaket Nihâl-i gonce-i bağ-ı zerafet Söyledikçe sergüzeşti verir bezme letafet Dinle imdi bende-i âcizden hoş bir hikâyet.

TXT s. 2116–2120

• Açıklama Bölümü : Anlatılacak hikayenin kahramanlarının ailesi, sosyo-ekonomik durumu, mekanı, zamanı hakkında bilgi verilir. İsim isme, kisip kisbe,semt semte benzer, geçmiş zaman söylenir, yalan gerçek vakit geçer.

TXT s. 2121–2123

• Asitane-i aliyede Lüleci Ahmet Ağa isminde bir kimse var idi. Bu adem her ne kadar zengin değilse de fakir de değildi ancak kendi halinde zevki, cümbüşü bilir bir zat idi. Hanesi ittisalinde dükkanı olacak, bu nev-i eğlence güya lüle yapıp satar, amma geçinmesini de dükkanda lüle satmaktan değilse de ancak kendisini arayanlar dükkanda bulsun diye resmen otururdu.

TXT s. 2124–2127

• Senaryo Bölümü:

TXT s. 2129

• Bitiş Bölümü: Bu kıssadır bir mecmua kenarında kaydolunmuş, biz de gördük söyledik. Sakiye sohbet kalmazmış baki. Her ne kadar sürçülisan ettikse affola, inşallah gelecek defa daha güzel bir hikâye söyleriz.

TXT s. 2130–2132

• Ünlü Meddahlar: Tıfli Ahmet Çelebi, Kız Ahmed, Aşki, Sururi, Kör Hasan, Harman Danası, Hacı Kıssahan, Meddah Eğlence, Çokyedi Reis, Münir Özkul, Erol Günaydın

TXT s. 2135–2137
Kaynak ve işleme bilgisi

1-1792500067_2027-Türkçe-ÖABT-Halk-Edebiyatı-İsa-KURTUL-1-.txt

Özgün TXT’yi aç

İşlenen / kalan bölümler · Kontrol listesi

Yinelenen parçalar aynı bilgi veya örneğe bağlantıyla birleştirildi. Nakaratlar ve farklı tasniflerin ortak maddeleri korundu. Soru kökleri ve seçenekler okuma kapsamından çıkarıldı.