r4bi.datekişisel notlar

Halk hikâyeleri · 88 / 201

Şah İsmail

Halk hikâyeleri · Kaynak metin, açıklamalar ve örnekler.

İsa Kurtul · TXT kaynağı · Satır 1656–1674
Metin kısaltılmadan aktarıldı. Kaynaktaki şüpheli veya eksik ifadeler kontrol notlarında işaretlidir; bu aktarım bağımsız bilimsel doğrulama anlamına gelmez.
1 açık kontrol notu

Aşağıdakiler çözülmüş değildir. Kaynaktaki ifade korunur; boşluklara tahminî bilgi eklenmez.

Tutarlılık / karşılaştırma

Şah İsmail’in girişinde baba kızlara âşık olarak, özette anne kıskanarak engel çıkarıyor. İki gerekçenin ilişkisi kaynakta açıklanmıyor.

kontrol-075 · TXT s. 1662–1672 · Açık

Tüm kontrol listesini aç

Şah İsmail hikayeleri: Yazılı ve sözlü bir çok kaynakta yer alır. Elma yenerek çocuk sahibi olunması dikkat çekmektedir. Bazen bunun yerini nar da alır. Kuleyi bir gürz darbesiyle yıkan Şah İsmail’in devlerle yapılan savaşları kazanması da destansı motifler taşır. Arapüzengi ile baş başa kaldıklarında aralarındaki kılıç bir ant şeklidir. Şah İsmail birden fazla eşle evlenmiştir. Hikayede baba oğlunun getirdiği kızlara aşık olur ve sonunda kötü baba cezalandırılır ve Şah İsmail ve üç kız mutlu sona ulaşır. Görmeyen gözler genelde toprak ve kanla tedavi edilir ama bu hikayede kuş yardımcı olmaktadır. Hikayenin özeti: Kandehar padişahın hiç çocuğu yoktur bunun üzerine bir derviş yardım eder ve eğer verdiği elmayı karısıyla yerlerse bir çocukları olacağını söyler. Bunu yapan padişahın güçlü bir oğlu olur. Derviş bu oğlana İsmail Şah adını verir. Bir gezinti sırasında Gülizar adındaki kıza aşık olur fakat Gülizar’ı annesi kaçırır ve başkasıyla evlendirir. Gülizar’ı aramaya koyulan Şah İsmail yol üzerinde bir çok kahramanlık gösterir ve Gülperi ve Arapüzengi adında iki kıza aşık olur. Beraber Gülizar’ı kaçırırlar ve saraya dönerler. Bu durumu kıskanan Şah İsmail’in annesi onun öldürülmesini ister. Babası oğlunu öldüremese de gözlerini mile çeker ancak güvercinlerin yardımıyla Şah İsmail tekrar görür. Babasını öldürür ve Şah İsmail ile üç kız evlenir.

TXT s. 1656–1672
Kaynak ve işleme bilgisi

1-1792500067_2027-Türkçe-ÖABT-Halk-Edebiyatı-İsa-KURTUL-1-.txt

Özgün TXT’yi aç

İşlenen / kalan bölümler · Kontrol listesi

Yinelenen parçalar aynı bilgi veya örneğe bağlantıyla birleştirildi. Nakaratlar ve farklı tasniflerin ortak maddeleri korundu. Soru kökleri ve seçenekler okuma kapsamından çıkarıldı.