r4bi.datekişisel notlar

Mitoloji · 60 / 201

Türk Mitolojisi: Ruhlar ve Terimler

Mitoloji · Kaynak metin, açıklamalar ve örnekler.

İsa Kurtul · TXT kaynağı · Satır 1180–1214
Metin kısaltılmadan aktarıldı. Kaynaktaki şüpheli veya eksik ifadeler kontrol notlarında işaretlidir; bu aktarım bağımsız bilimsel doğrulama anlamına gelmez.
3 açık kontrol notu

Aşağıdakiler çözülmüş değildir. Kaynaktaki ifade korunur; boşluklara tahminî bilgi eklenmez.

Yazım / dizgi

“ilahi yada”, “mahzar”, “cisimlerde”, “inanmasıdır”, “meftunu” ve “animizim” biçimleri kontrol edilmeli.

kontrol-059 · TXT s. 1133–1137, 1160, 1176, 1181 · Açık

Kavram / doğrulama

“Ruh veya ova kültü yoktur” ifadesinin kapsamı, sonraki ruh inancı açıklamalarıyla birlikte açıklığa kavuşturulmalı. Ruh inancıyla ruh kültü aynı şey sayılmadı.

kontrol-060 · TXT s. 1148, 1181–1192 · Açık

Yazım / dizgi

Ülgen/Ülger, Utkucu/Utkuç, Alkız/Alkarası ve Mangdışıre gibi özel adların aktarımı farklılaşıyor. “Şamanizm: Batıl inanç” tanımı da açıklama/kaynak bakımından kontrol edilmeli.

kontrol-061 · TXT s. 1191–1192, 1195–1212 · Açık

Tüm kontrol listesini aç

• Türk Mitolojileri

TXT s. 1180

• Türkler animizim temelli bir inanç olarak dünyadaki tüm varlıkların ruhları olduklarına inanırlar. Altay Şamanlarına göre bu ruhlar ve yaşadıkları yerler şunlardır:

TXT s. 1181–1183

• Körmös: Yerin altı

TXT s. 1184

• Kuday : Gökyüzü

TXT s. 1185

• Yir-sub : Yeryüzü

TXT s. 1186

• Altay Şamanlarına göre ruhlar ikiye ayrılır:

TXT s. 1187

• Töz( başlangıçtan beri var olan) ve yayan-neme ( sonradan yaratılan)

TXT s. 1188–1189

• Kara Tözler: Erlik, Erlik’in oğulları ve kızları

TXT s. 1190

• Aru Tözler: Ülgen, Ülgen’in oğulları ve kızları, Yayık, Suyla, Karlık, Utkucu, Yer ve Dağ ruhları

TXT s. 1191–1192

• Türk Mitolojisine Ait Terimler

TXT s. 1195

• Şamanizm: Batıl inanç

TXT s. 1196

• Gök Tanrı: Türkler göre dünya, yerin altı, yerin üstü ve gökyüzünden oluşmaktadır. Gök Tanrı ise dünyayı yöneten Türk Tanrısıdır.

TXT s. 1197–1198

• Ülgen: Gökyüzünde yaşayan yönetme gücü ve yetkisi olan ruhtur.

TXT s. 1199

• Yayık: Ülgen’in yeryüzüne insanlara can vermesi ve onları tüm kötülükten koruması için gönderdiği bir ruhtur.

TXT s. 1200

• Suyla: Ülgen’e ait bir unsur olup görevi hayatlarını kontrol etmektir ve değişiklikleri Ülger’e bildirmektir.

TXT s. 1201

• Karlık: Suyla ile aynı özelliklere sahip

TXT s. 1202

• Talay Kan: Denizlerin hakimi

TXT s. 1203

• Utkuç: Ülger ile ona insanoğlundan mesaj getiren Şamanlar arasında elçilik görevi yapar

TXT s. 1204

• Erlik: İnsanlara ve hayvanlara hastalık ve çeşitli felaketler aracılığıyla zarar veren ve yeraltında yaşayan ruhtur.

TXT s. 1205

• Ak Ana: suda yaşayan, sonsuz sulardan çıkıp, Ülger’e yaratma emri veren tanrıçadır.

TXT s. 1206

• Umay: Çocukları ve hayvan yavrularını koruyan ruh

TXT s. 1207

• Mangdışıre: Erlik’ e savaş açan ve onun dünyasını yıkan yardımcı ruh

TXT s. 1208

• Maytere: Tanrının yardımcılarından biri, Erlik’in affedilmesi için Ülger’e yalvarır.

TXT s. 1209

• Ana Maygıl: Su Tanrısı

TXT s. 1210

• Ayzıt: Güzellik tanrıçası

TXT s. 1211

• Alkız( Alkarası): Lohusa dönemindeki kadınlara ve atlara musallat olan ruh

TXT s. 1212
Kaynak ve işleme bilgisi

1-1792500067_2027-Türkçe-ÖABT-Halk-Edebiyatı-İsa-KURTUL-1-.txt

Özgün TXT’yi aç

İşlenen / kalan bölümler · Kontrol listesi

Yinelenen parçalar aynı bilgi veya örneğe bağlantıyla birleştirildi. Nakaratlar ve farklı tasniflerin ortak maddeleri korundu. Soru kökleri ve seçenekler okuma kapsamından çıkarıldı.