r4bi.datekişisel notlar

Masal ve inanç anlatıları · 52 / 201

Masal: Özellikleri ve Yapısı

Masal ve inanç anlatıları · Kaynak metin, açıklamalar ve örnekler.

İsa Kurtul · TXT kaynağı · Satır 1010–1041
Metin kısaltılmadan aktarıldı. Kaynaktaki şüpheli veya eksik ifadeler kontrol notlarında işaretlidir; bu aktarım bağımsız bilimsel doğrulama anlamına gelmez.
2 açık kontrol notu

Aşağıdakiler çözülmüş değildir. Kaynaktaki ifade korunur; boşluklara tahminî bilgi eklenmez.

Tutarlılık / karşılaştırma

Masallarda dinî motif bulunmadığı mutlak bir ifadeyle belirtiliyor; verilen başlangıç formelinde Allah anılıyor. Genelleme ile formel örneğinin kapsamı kaynaklandırılmalı.

kontrol-053 · TXT s. 1017, 1043–1044 · Açık

Kavram / doğrulama

İlk derlemeci ve ilk bilimsel çalışma iddiaları kapsam/tarih belirtilmeden veriliyor. “lgnacz” yazımı da kontrol edilmeli.

kontrol-054 · TXT s. 1027–1028 · Açık

Tüm kontrol listesini aç

MASAL

TXT s. 1010

• Masallar tamamiyle hayal gücü ürünüdür. Gerçekle organik bir bağ söz konusu değildir.

TXT s. 1011

• Merak duygusunu en fazla uyandıran türdür.

TXT s. 1012

• Masal anası, masalcı, masal ninesi adı verilen kişiler tarafından anlatılır.

TXT s. 1013

• Türk masallarında kötü tipe “köse” adı verilir.

TXT s. 1014

• Mensur bir yapıya sahiptir. Nazım-nesir (şiir-düz yazı) karışık olan masal örnekleri de vardır.

TXT s. 1015

• Sunduğu evreni inandırıcı kılma gibi bir kaygı söz konusu değildir.

TXT s. 1016

• Dini ve milli motifler yer almaz.

TXT s. 1017

• Masallar, meydana geldiklerinde bir kişinin malıyken, yaygınlaştıkça, yöreden yöreye, ülkeden ülkeye geçtikçe halkın malı olur. Masal, anonim bir türdür.

TXT s. 1018–1019

• Masallarda genellikle iyilik – kötülük, doğruluk – haksızlık, adalet – zulüm, alçakgönüllülük – kibir… gibi zıt durumların temsilcisi olan kişilerin mücadelelerinden veya insanların ulaşılması güç hayallerinden söz edilir.

TXT s. 1020–1021

• Masallarda yer ve zaman kavramları belirsizdir. Mekan adı olarak genellikle “Hint, Yemen, Kaf Dağı, Çin, Maçin” kullanılır.

TXT s. 1022–1023

• Anlatımda genellikle geniş zaman veya öğrenilen geçmiş zaman kipi (-mişli geçmiş) kullanılır.

TXT s. 1024

• Anlatım kısa ve yoğundur.

TXT s. 1025

• Masal kişileri her tabakadan seçilebilir. Masallarda cinler, periler, devler de rol alır.

TXT s. 1026

• Türk masalları ile ilgili derleme yapan ilk kişi Ziya Gökalp’tir.

TXT s. 1027

• . Türk masalları ile ilgili ilk önemli bilimsel çalışmalar ise lgnacz Kunos’a aittir.

TXT s. 1028

• Masalların Yapısı

TXT s. 1031

• Döşeme Bölümü: Masalın başlangıç bölümüdür. Bu bölüm giriş tekerlemesi ile başlar. Bu bölümde kısa veya uzun bir tekerleme ile dinleyici veya okurlar masalın olağanüstü dünyasına hazırlanır

TXT s. 1032–1034

• Olay Bölümü: Kendi içinde serim, düğüm, çözüm bölümlerine ayrılır. Asıl olayın anlatıldığı bölümdür.

TXT s. 1035–1036

• Dilek Bölümü: Masalın olumlu bir sonuca bağlandığı bölümdür. Bu bölüm genellikle bitiş tekerlemesiyle son bulur. Bu bölümde hem masal kişilerine hem de dinleyicilere yönelik iyi dilekler sunulur.

TXT s. 1037–1039
Kaynak ve işleme bilgisi

1-1792500067_2027-Türkçe-ÖABT-Halk-Edebiyatı-İsa-KURTUL-1-.txt

Özgün TXT’yi aç

İşlenen / kalan bölümler · Kontrol listesi

Yinelenen parçalar aynı bilgi veya örneğe bağlantıyla birleştirildi. Nakaratlar ve farklı tasniflerin ortak maddeleri korundu. Soru kökleri ve seçenekler okuma kapsamından çıkarıldı.