r4bi.datekişisel notlar

Masal ve inanç anlatıları · 53 / 201

Masal Formelleri ve Örnekleri

Masal ve inanç anlatıları · Kaynak metin, açıklamalar ve örnekler.

İsa Kurtul · TXT kaynağı · Satır 1042–1062, 1117–1131
Metin kısaltılmadan aktarıldı. Kaynaktaki şüpheli veya eksik ifadeler kontrol notlarında işaretlidir; bu aktarım bağımsız bilimsel doğrulama anlamına gelmez.
3 açık kontrol notu

Aşağıdakiler çözülmüş değildir. Kaynaktaki ifade korunur; boşluklara tahminî bilgi eklenmez.

Tutarlılık / karşılaştırma

Masallarda dinî motif bulunmadığı mutlak bir ifadeyle belirtiliyor; verilen başlangıç formelinde Allah anılıyor. Genelleme ile formel örneğinin kapsamı kaynaklandırılmalı.

kontrol-053 · TXT s. 1017, 1043–1044 · Açık

Yazım / dizgi

“BAŞLANĞIÇ”, “Hamzayı pehlivan”, “derde verin” ve Dimme/Dimne biçimleri ile formel aktarımı kontrol edilmeli.

kontrol-055 · TXT s. 1042, 1051–1059, 1073–1078 · Açık

Tutarlılık / karşılaştırma

Formelin yalnız girişte verildiği söyleniyor; aynı kaynağın örnek ve tasnifinde geçiş/bitiş formelleri de yer alıyor. İfade kapsamı kontrol edilmeli.

kontrol-058 · TXT s. 1120–1126, 1047–1059 · Açık

Tüm kontrol listesini aç

BAŞLANĞIÇ FORMELİ Bir varmış bir yokmuş, Allah’ın kulu çokmuş. Allah’ın deli dolu kulları çokmuş; bizden delisi hiç yokmuş. Masalı dinleyen çok, anlatan hiç yokmuş. Masal masal maniki, oğlu uşağı iki, kuyruğu var on iki. Kuyruğunda beni var, kulağında çanı var.

TXT s. 1042–1045

GEÇİŞ FORMELLERİ Konarak, göçerek, lale sümbül biçerek… Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik Manastırdan, Tire’den, ben söyleyeyim buradan, siz dinleyin oradan… ‘’Tepelerden yel gibi, derelerden sel gibi, Hamzayı pehlivan gibi. Konarak göçerek, lale sümbül biçerek, kahve tütün içerek, elinden almış un gibi tozarak, her memleketten haber olarak, neyse uzatmayalım…’’ BİTİŞ FORMELLERİ Gökten üç elma düştü… Yiyip yiyip muratlarına gittim. Bana da bir heybe çerez verdiler, eşeğime yükledim. Eşeğimin ayakları mumdan, gözleri camdan. Çok acele ettiği halde yetişemedim. Gün doğuverdi, mum eridi, camlar patladı, çerezler taş oluverdi. Şimdi onlar geçinip duruyorlar. Ben de oradan geçiyordum, bana biraz pilav, derde verin, dedim de aşçı kepçe ile elime nasıl vurduysa kendimi attım. Kendimi attım da burada buldum.

TXT s. 1047–1059

FORMEL (KALIPLAŞMIŞ SÖZ)

TXT s. 1117

• TEKERLEME NİTELİĞİNDE OLUR

TXT s. 1118

• MASALIN ANA OLAYIYLA İLİŞKİSİ YOKTUR

TXT s. 1119

• MASALLARIN GİRİŞ KISMINDA VERİLİR

TXT s. 1120

• DİNLEYİCİYİ MASALA BAĞLAMA AMACI İLE KULLANILIR,

TXT s. 1121

• SAİM SAKAOĞLU’ nun FORMEL TASNİFİ

TXT s. 1122

• BAŞLANĞIÇ FORMELİ

TXT s. 1123

• GEÇİŞ FORMELLERİ

TXT s. 1124

• BİTİŞ FORMELLERİ

TXT s. 1125

• BENZER DURUMDA KULLANILAN FORMELLER

TXT s. 1126
Kaynak ve işleme bilgisi

1-1792500067_2027-Türkçe-ÖABT-Halk-Edebiyatı-İsa-KURTUL-1-.txt

Özgün TXT’yi aç

İşlenen / kalan bölümler · Kontrol listesi

Yinelenen parçalar aynı bilgi veya örneğe bağlantıyla birleştirildi. Nakaratlar ve farklı tasniflerin ortak maddeleri korundu. Soru kökleri ve seçenekler okuma kapsamından çıkarıldı.